TÜRKİYE DOSYASI Yaprak kımıldamıyor Ekonomi soğumada.

HAFTALIK EKONOMİK BÜLTEN-NEWSLETTER 28 Temmuz-01 Agustos 2014

ŞEKER BAYRAMINIZI EN İYİ DİLEKLERİMİZLE KUTLAR; NİCE SAĞLIKLI VE MUTLU BAYRAMLAR GEÇİRMENİZİ DİLERİZ

SAYGILARIMIZLA

EMEN&EMEN

Ülkede tasarruf oranı %12’ye düşmüştü. Bireysel krediler, kredi kartları nedeniyle ülkede tüketim temayülü çok artmış ve hane halkı borçluluğu çok büyümüştü. Ne yapıldı?

Kredi kartlarına denetim getirildi. Taksit sınırlaması ile harcamanın önü alınmaya çalışıldı.Merkez Bankası bankaların kredi borçluluğunu sınırlayacak adımlar attı, bankaların mevduatına daha çok el konulmaya, mevduatın krediye dönüşüm hızı kesilmeğe çalışıldı, bunda da başarı sağlandı.

Bütün bunlar tüketimin hızlı artışını önlemeğe yönelik çabalardı. Ve bu çabalar meyvesini vermenin ötesine geçti. Şimdi  piyasalarda yaprak kımıldamıyor.

 

Şaka değil, gerçekten tüketim geriliyor ve piyasalar durgun. Esasen iki önemli sektörde alışveriş durdumu hemen diğer taraflarada yansıyor. Otomativ ve konut sektöründe farkedilir bir durgunluk yaşanıyor. Konut sektöründeki stok rahatsızlık veriyor. Hükümet de bu durgunluğun farkında. Onun için faizleri indir diye Merkez’e baskı yapıyor. Merkez’de  faizleri aşağı çekmesi gerektiğinin farkında ancak, enflasyon-mevduat faizi ve kur sarmalında hareket kabiliyeti çok zayıf.

Ama bakıyorsunuz ki borsa yükselişte. Jeopolitik risklere banamısın demiyor. Likidite bol olduğu için risk iştahı nı artırıyor, kimse risklere aldırmıyor veya mevcut riskleri hafife alıyor.

Geçtiğimiz hafta Sn. Ali Babacan'ın günah çıkarır gibi bir demeci vardı medyada. ”yatırımı ihmal ettik. Konuta yüklendik” diyerek. Gerçekten son on yılın muhasebesinde yapılan büyük yanlış burada. Zararın neresinden dönülse kardır diyeceğiz ama dönme iradesi nerede? Babacan'a hak veren bir irade görebilecekmiyiz.  Rant odaklı büyüme modelinden başka bir tercihe şimdilik hükümet modelinde yer yok.

 

Üretmeden, krediyle lüks alışveriş, Türkiye'yi çıkmaza sokabilir. Üretmeden haketmeden, hele hele dışarıdan sağlanan krediyle lüks alışveriş, lüks konut... bu Türkiye'yi zora sokar.”” diyen Babacan “Sanayi üretiminin milli gelirdeki payının düşmeğe başladı “ dedi. “Bu tehlikeli bir trend.Özel sektörün sabit sermaye

 yatırım harcamalarına baktığımızda trendler hiç içaçoıcı değil.Bu hem bugünkü büyümemizi baskı altında tutuyor.Hemde geleceğin büyümesi hakkında bizi kaygılandırıyor.”

TL fazla değerli

Geçtiğimiz hafta TL değer kazanmaya devam etti. '.14'lere çıkan Dolar/TL paritesi hafta içi 2.08'lere geriledi. Bir bakıma %12 civarında fazla değerli bir RL var. Bu da fayda yerine ülkeye zarasr veriyor diyebiliriz.

İhracat sıkıntılı gözüküyor

Irak pazarının yaşadığı sıkıntılara, Ukrayna'yıda ilave etmek mümkün.Türkiye'nin çevre ülkelerinde yaşanan siyasi sıkıntılar, çok ciddi pazar kayıplarına neden oluyor. Irak ihracatı geçen seneye göre %35 geriledi. Şimdilerde hafif bir toparlamadan bahsediliyor.

Ukrayna'ya gelince orada da işlerin iyi gittiğini söylemek zor. Harp hali yaşayan Ukrayna'da yatırımı olan türkler güç durumdalar. Ülkede yağma tehlikesi olunca firmalar alım yapmaktan çekiniyorlar. Ukrayna üzerinden Rusya'ya bavul ticareti de durdu. İhracatta %50 bir kayıp olduğu söylenebilir.

Rusya pazarıda geriledi. İlk altı ayda ihracat, 3.5'dan 3 milyar dolara indi. Bu eksilmeler ancak Avrupa'ya yapılan ihracattaki artış ile kapatılabilir.

Merkez Bankası enflasyon beklentisini değiştirmedi

Erdem Başçı geçtiğimiz hafta Enflasyon raporunu sundu. Toplantıdan satırbaşları;

  • Kredi büyüklüğünün %15'te istikrar bulacağını bekliyor

 

  •  Orta vadede enflasyon hedefi yüzde 5 ile istikrarlı bir seyir tutturmak. 

 

  •  2015 yılı sonunda enflasyonun yüzde 70 olasılıklı orta nokta yüzde 5,0             olmak üzere yüzde 3,3 ile yüzde 6,7 aralığında gerçekleşmesini tahmin           ediyor.

 

  • 2014 sonu enflasyon hedefimizi yüzde 7,6 olarak sabit tuttuk. 

 

  •  2014 sonunda enflasyonun yüzde 70 olasılıklı orta nokta yüzde 7,6 olmak           üzere yüzde 6,7-8,5 aralığında gerçekleşeceğini tahmin ediyoruz. 
  •  
  •  Cari açıkta iyileşme 2. çeyrekte devam edecek.

 

  •  Yılın ikinci yarısında iktisadi faaliyetin toparlanmaya devam edeceğini,           toparlanmanın ılımlı ve kademeli olacağını tahmin ediyoruz. 

 

  •  Aktif bir tarım politikası gıda fiyatlarını kontrol altına almaya yardım eder.
  •  
  •  Yurtiçi gıda fiyatlarındaki gerçekleşmeler yurtdışındaki gelişmelere göre           farklılık göstermişti. 

 

  •  Enflasyondaki düşüşü sınırlayan temel faktör gıda fiyatlarındaki artış oldu. 

 

  • : Bankacılık sektörünün fonlama maliyetlerinde azalma gerçekleşti. 

 

  • : Faiz indirimlerine karşın para politikasındaki sıkı duruş devam ediyor. 

 

  • : Döviz kurunun enflasyon üzerinde baskısını azaltmasıyla beraber faiz           indirimine gidildi 

Hane Tüketimi haziranda hız kesti (Dünya)

Dünya Gazetesinin haberine göre “Beklenen yaz bir türlü gelmedi ve mevsimsel ürünlerdeki artış bir türlü gerçekleşmedi. Ramazan ev tüketimi açısından en büyük yükselişlerin olduğu aydır. Ancak ramazan haziran ayına hiç yansımadı.

Gerileyen faiz konut satışlarındaki düşüşü yavaşlattı

 for The Wall Street Journal

Önceki yıl aynı ay ile kıyaslanınca bu yıl konut satışlarındaki düşüşü ay ay gösteren grafik

Haziran ayında 92 bin 936 adet konutun el değiştirdiği Türkiye'de satılan konut sayısı bir önceki yıl aynı aya göre yüzde 3.4 düşüş gösterdi. 3 ay üst üste yüzde 10'un üzerinde küçülen konut satışları ilk kez Haziran'da tek haneli küçüldü. Bunun sektör için olumlu bir durum olduğunu ifade eden sektör temsilcileri bu durumu toparlanma olarak yorumladı. "Merkez'in faiz indirme kararı kredi faizlerini 0.90 seviyelerine düşürdü ve satışları olumlu etkiledi"

2013 yılı Haziran ayında 43.7 bin konutun ipotekli olarak satıldığı sektörde 2014 yılı aynı aydaki ipotekli satılan konut adedi 32 binde kaldı. İpotekli konut satışındaki düşüş oranı Haziran ayı için yüzde 26, ilk 6 ay için yüzde 32.4 oldu. 6 ayda toplam konut satışındaki düşüş oranı ise yüzde 7.75'e ulaştı.

Yani satışların senede kaydığı yılın ilk yarısında kredili satışlardaki düşüş oranı toplam konut satışındaki düşüş oranının neredeyse 4.5 kat üzerine çıktı.

Siyasi Gelişmeler

Gazze-İsrael gerilimi devam ediyor. Yüzlerce çoluk çocuk sivil günahsız insan katledildi. Üzücü olan Dünya kamuoyu İsrael’e gereken tepkiyi gösterirken Obama ve Merkel gibi büyük ülke liderlerinin İsrael’e destek mesajları şaşıttı. Hele Birleşmiş Milletler Genel Sekreterinin İsrael yanlısı tutumları büyük şaşkınlık yarattı.

Olayların seyrini hepimiz biliyoruz. Ancak önemli olan İsrael’in dünyayı hiçe

sayarak başlattığı kara harekatı ile 1.7 milyonluk Gazze gerçeğini yoketme çabalarıdır. İsrael buna da meşru müdafa demektedir.

Netenyahu Hükümetinin uygulamasının dünya kamouoyunda ve özellikle aklı başında Musevi toplumunda itibar görmediği gerçeğidir. Ancak aldıran kim.İsrael büyük kayıtsızlıkla amacına ulaşma yolunda ilerliyor.

İsrael’in anlaması gereken gerçek, ne Obama ne de Merkel desteği; eğer ortadoğuda araplarla çevrili bölgede yaşamak istiyorsa, iyi geçinme politikasına geri dönmesi gerekir.Filitin ve Gazze birleşmesine onay verip, iki ülkenin huzur içinde yaşamalarına olanak sağlamalıdır. Hem Filistinliler hem de İsrael halkı yıllardır çektikleri sıkıntıları artık sona erdirmelidirler.

Ukrayna konusu da güncelliğini koruyor. Özellikle Malezya Uçağı konusunun alacağı seyir merak ediliyor.

Finansbank`ta kısmı hisse satışı için düğmeye basıldı

Avrupa Komisyonu, Finansbank'ın ana ortağı National Bank of Greece tarafından sunulan yeniden yapılanma planını onayladı. Plan bankanın Finansbank'taki payını azaltmasını öngörüyor. Finansbank'ın hemen hemen tamamı NBG'nin. Finansbank o kadar karlı ki, NBG bütün sıkıntılarına rağmen satmamak için direndi. Yunanistan Banka Kurtarma Fonu halen NBG'de hakim ortak konumunda. Şimdi Finansbank'taki hisselerinin bir kısmını satarak, sermayesine ilave etmesini istiyor.

NBG, üç büyük Yunan bankasıyla birlikte Yunanistan'ın borç krizi sırasında devletten yardım almak zorunda kalmıştı. Avrupa Komisyonu, NBG'nin yeniden yapılanma planını devletten alınan yardım hakkındaki AB düzenlemelerine uygunluğu açısından değerlendiriyordu.

NBG, kârının büyük bölümünü Finansbank'tan sağlıyor. Yılın ilk çeyreğinde NBG'nin beklentilerin üzerinde kâr etmesinde Finansbank'tan gelen 63 milyon euronun etkisi oldu. Finansbank ilk çeyrekte NBG'nin kârının yüzde 35'ini oluşturdu.

Avrupa Komisyonu NBG'nin sınırlı düzeyde küçülmesinin rekabetteki bozulmayı sınırlamak için yeterli olduğunu belirterek bankanın Yunanistan'daki faaliyetlerini küçültmesini istemedi.

NBG Mayıs ayında 2.5 milyar euro tutarında bedelli sermaye artırımına gitmiş, bunun sonucunda HFSF'nin bankadaki payı yüzde 84'ten yüzde 57'ye inmişti.

HSBC ne yapmak istiyor?

HSBC bazı müşterilerine telefonla ulaşarak, hesaplarını kapatmalarını istemiş. Yapılmak istenen riskli gördüğü küçük firmalardan çıkmak gibi yansıyor. Ancak bana göre o kadar masum değil. Değişik bir reklam stratejisi izliyor gibi geliyor. HSBC ile çalışmak bir ayrıcalık gibi bir hava verilmeğe çalışılıyor.

BBDK'nın önüne gelen bankanın bu tür uygulamalarına müsaade etmemesi gerekir. Kimse hiçbir bankayı şu müşteri ile çalışacaksın diye zorlamıyor. Kendi isteği ile başlıyor çalışmağa. Sonrada ben seni beğenmiyorum demek bana şahsen garip geliyor.

Yurtdışına gönderilen işçi sayısı azalıyor

İŞKUR istatistiklerine göre bu yılın ilk altı ayında yurtdışına gönderilen işçi sayısı21bin324'e indi. Geçen yılın aynı döneminde bu sayı 29bin162 kişi işe yerleştirilmişti.

Ülkeler sıralamasında Rusya 4.894 ile birinci sırada. Bu rakam geçen sene 7.270 idi. Irak bu senenin ilk altı ayında 4425 ile ikinci sırada. Geçen sene bu rakam 8.370 idi. Olay tamamen türk müteahhitlerin iş aldıkları Türki Cumhuriyetler ve arap ülkelerinde temerküz ediyor.

AVRUPA DOSYASI

Ukrayna Başbakanı istifa etti

Başbakan Arseniy Yatsenyuk Parlamento'da yaptığı konuşmada, koalisyon ortaklarından iki partinin hükümetten çekilmesinden sonra görevi bıraktığını açıkladı.

Yatsenyuk mevcut koşullarda Parlamento'nun da görevini yerine getiremediğini ve gerekli yasaları çıkaramadığını söyledi.

Hatırlanacağı gibi; Malezya uçağının düşürülmesinden sonra, mevcut Cumhurbaşkanı suskunluğunu korurken, Başbakan Rusya'yı suçlayan bir demeç vermişti. Rivayetler o ki, Başbakan bu demecinin bedeli olarak istifa etmek zorunda kaldı.

Milliyetçi Svoboda Partisi ile eski şampiyon boksör Vitali Klitschko'nun liderliğindeki Udar Partisi hükümetten çekilmişlerdi.

Meclis Başkanı Oleksandr Turçinov milletvekillerine parlamento seçimlerine kadar görev yapacak yeni bir başbakan adayı üzerinde uzlaşmaları çağrısında bulundu.

Kremlin yanlısı Cumhurbaşkanı Viktor Yanukoviç, aylarca süren kanlı protestoların ardından Şubat'ta devrilmişti.

Ukrayna'nın doğusunda, bazı kentlerin denetimini ele geçiren Rusya yanlısı ayrılıkçılarla ordu arasında aylardır şiddetli çarpışmalar yaşanıyor.

Ülkede Şubat'tan bu yana erken seçim yapılması beklentileri vardı ancak Ukrayna'nın doğusundaki çatışmalar nedeniyle siyasi süreç işletilemiyor.

Ayrılıkçılardan seferberlik ilanı

Ukrayna'nın doğusundaki Luhansk'da ayrılıkçıların ilan ettiği Halk Cumhuriyeti'nin lideri Valeriy Bolotov, bölgede genel seferberlik ilan etti.

"Luhansk Halk Cumhuriyeti" internet sitesinde yayımlanan duyuruda, "Orduyu güçlendirmek için bölgede seferberlik ilan ediyoruz. Eli silah tutan herkesi gönüllü, içten ve bilinçli bir şekilde orduya katılmaya çağırıyoruz" denildi.

UZAKDOĞU DOSYASI

Çin ekonomisinde büyüme hızlandı

Çin ekonomisi yılın ikinci çeyreğinde yüzde 7,5 oranında büyüdü. Büyüme oranının ilk çeyrekten de yüksek olması, hükümetin ekonomiyi canlandırmaya yönelik önlemlerinin etkisini göstermeye başladığı şeklinde yorumlandı.

Dünya'nın, ABD'den sonra en büyük ikinci ekonomisine sahip Çin yılın ilk çeyreğinde de yüzde 7,4 büyümüştü.

Çin'in bugün açıkladığı veriler Haziran ayında ülkede parakende satışların ve üretimin, dolayısıyla da iç tüketimin arttığını gösteriyor.

Ülkede perakende satışlarda yüzde 12,4, üretim de de yüzde 9,2 oranında artış var.

Büyüme hedefi yüzde 7,5

Çin'in 2014 için belirlediği büyüme hedefi yüzde 7,5'di.

Özellikle önemli piyasalarından ihraç talebinin azalması, son dönemde Çin'in ekonomik büyümesinin yavaşlamasına neden olmuştu.

Bu durum üzerine harekete geçen Pekin yönetimi, iç tüketimi artırmaya ve büyüme modelini daha dengeli hale getirmeyi amaçlayan bazı önlemler almıştı.

Çin Merkez Bankası geçen ay bankaların tutmaları gereken rezerv para miktarını azaltacağını açıklamıştı. Bu önlemle, bankaların küçük firmalara ve ihracat şirketlerine ve daha fazla kredi verebilmesi amaçlanıyor.

Pekin yönetimi Nisan ayında da küçük firmalara yönelik vergileri azaltacağını ve ülke çapında yeni demiryolu projelerini hızlandıracağını duyurmuştu.

 Japonya'da Enflasyon Yeniden Yavaşladı (WSJ)

Japonya'da yıllık enflasyon geçtiğimiz ay yeniden yavaşlayarak, ülkenin merkez bankasının fiyat hedefini tutturacağı konusunda aşırı iyimser olup olmadığına dair şüpheler doğurmaya başladı.

Enflasyon yaklaşık dört ay önce gerçekleştirilen satış vergisi artışıyla beraber azalan tüketici harcamalarıyla beraber yavaşlarken, bir başka etkili faktör de ithalat maliyetlerinde yaşanan gerileme oldu.

Bloomberg News

Tüketici fiyat endeksi bir önceki yılın Haziran ayına göre yüzde 1.3 artarken, bu rakam Mayıs ayında yüzde 1.4 olarak gerçekleşmişti. Enflasyon oranı aynı zamanda The Wall Street Journal ve Nikkei tarafından görüşleri alınan ekonomistlerin tahminlerine paralel gerçekleşti.

Oynaklık gösteren gıda fiyatlarını kapsamayan çekirdek enflasyon endeksinin büyüme oranı ise Nisan ayında 5 yılın zirvesine çıkarak yüzde 1.5 olurken, yeniden düşüşe geçti. Bank of Japan bu endeksi önümüzdeki yıl bahar itibariyle yeniden yüzde 2'ye çıkarmak istiyor.

Tokyo bölgesi için çekirdek enflasyon oranı ise Temmuz'da yüzde 0.9 tırmanırken, Mayıs ayından bu yana değişiklik göstermemiş oldu.

Geçtiğimiz yazdan bu yana tüketici fiyatları yükselirken, yetkililer ve ekonomistler 10 yıldan uzun süren deflasyon döneminin sona erdiğini duyurmak için acele etmiyor ve fiyat artışının hala ılımlı ve kırılgan olduğunu belirtiyor.

Nisan ayında artırılan satış vergilerinden sonra ekonomik yavaşlamanın çabuk atlatılacağına dair belirsizlik devam ediyor. Harcamalar bu yavaşlamanın kısa süre içerisinde toparlanmayacağı sinyallerini verirken, ihracat da çok iç açıcı ilerlemiyor ve böylece ekonomideki en parlak alan olarak iş yatırımları dikkat çekiyor. Bank of Japan ve Japonya hükümeti son dönemlerde Mart ayında bitecek yıl itibariyle büyüme beklentilerini düşürdü.

AMERİKA DOSYASI

ABD piyasalarında rehavet hakim

Haftalık işsizlik başvurularında büyükdüşüş yaşandığı görülürken, sondönemlerde görülen aşırı oynaklık gösteren piyasaları bu haber heyecanlandırmadı. Dow endeksi hafif düşüş yaşarken, risk iştahında bir artış görülmedi.

ABD son 1,5 yılın en düşük faizinden borçlandı

ABD Hazinesi, Mayıs 2013'den bu yana görülen en düşük faiz ile borçlandı.

ABD Hazine Bakanlığı, dün gerçekleştirdiği 10 yıl vadeli 15 milyar dolar tutarında tahvil ihracında, Mayıs 2013'den bu yana görülen en düşük faiz oranı ile borçlandı. Satış miktarının 2,49 katı talebin geldiği ihalede faiz oranı yüzde 0,249 odlarak gerçekleşti. 

 İhraç edilen tahvillerin yüzde 53,1'i yabancı merkez bankaları tarafından satın alındı.

ABD Hazinesi'nin gerçekleştirdiği son 6 ihraca gelen talebin satışlara ortalaması 2,52 olurken, bu ihraçlarda yabancılara ortalama satış oranı da yüzde 53,8 seviyesindeydi. 

Economic Patriotism

Bugünlerde Amerikan siyasetinin gündeminde Obama'nın “Econımic patriotism” dediği ekonomide milliyetçilik çağrıları tenkit ediliyor. Samsung telefon veya BMW veya Honda kullanan amerikalıyı hedefleyen söylem günümüz ekonomi anlayışında taraftar bıulmuyor. Dünya kadar Amerikan firması dünyanın her tarafında iş yaparken, onların bazı şirketlerinin de amerikan piyasasında olmalarını normal karşılamak gerekir diye düşünenler çogunlukta.

PİYASALAR

Borsa

ABD verilerinin uygun gelmesiyle gelişmekte olan ülkelerdeki artan risk iştahı ile borsa yükselişini sürdürdü. Ancak beraberinde gelen satışlarla kazanımlarını azalttı.Salı günü 82.879 seviyelerine çıkan endeks müteakip günlerde özellikle cuma sabahına çok yüksekten başladı ancak satış gelince geriledi. Cuma ögle saatlerinde endeks 83.627 seviyelerini koruyordu.

Siyasi riskler devam ediyor. Ancak piyasalar mevcut risklere karşı duyarsız. Özellikle ciddi boyutlara ulaşan Gazze-İsrael kavgasına duyarlılık çok zayıf. Ukrayna-Rusya gerginliğindende bir sonuç çıkması beklenmiyor.

Faiz

 Hazine geçtiğimiz ay piyasalardan 11.4 milyar borçlanmada zorlanmadı. Tahvil piyasası canlı. Gösterge faiz hafta içi 8.21 civarında idi.Haftanın son günü faiz 8.15'e geriledi.

İngiltere Merkez Bankası faizleri değiştirmedi.(%05)

Bu arada İngiliz ekonomisi parlak günlerini yaşıyor.2014 ikinci çeyrekte 2007/4 çeyrekten buyana en yüksek büyümesini yaşıyor. GSMH ikinci çeyrekte 3.1 büyüdü. Bu nedenle Hükümet Bank Of Enland'dan genişlemeci politikasına biraz daha devam etmesini istiyor.

Döviz

Dolar hafta içinde jeopolitik endişelerle yükseldiği 2.14 seviyesinden 2.11 ‘lere müteakibende  2.09’lara kadar geriledi. Yaz ayları ülke için sorunsuz. Tatilçiler, alamancılar derken dövizde alışılagelmiş rahatlık yaşanıyor. Dünya piyasalarında da hafif bir yükseliş trendi hakim.Cuma ögle sattlerinde dolar 2.0953, euro.2.8171 olurken, euro/dolar parite 1.3445 oldu.

Esenlikle kalın.

Editör : Murat Emen

 

 

 

 

 

Add new comment

Plain text

  • No HTML tags allowed.
  • Web page addresses and e-mail addresses turn into links automatically.
  • Lines and paragraphs break automatically.

Facebook comments